Spór wielkich

Pawieł Basiński, “Lew kontra święty. Historia pewnej wrogości”, Marginesy 2016

lewoczka

Chociaż nigdy nie spotkali się osobiście, a ich spór nie wyszedł poza łamy prasy, Lew Tołstoj i ojciec Jan Kronsztadzki, podzielili Rosję przełomu XIX i XX wieku na dwa obozy. „Do dziś konflikt ten nurtuje Cerkiew i całą rosyjską inteligencję” – powiedział w rozmowie z internetowym „dwutygodnikiem” Pawieł Basiński, dodając, że zna duchownych ceniących Tołstoja i takich, którzy uważają go za wcielenie szatana. To na pewno jeden z powodów, ale nie jedyny, by sięgnąć po tę książkę. Czytaj dalej Spór wielkich

W gabinecie luster

Mark Frost, „Sekrety Twin Peaks”, Znak 2016

 

Scena lustrzana z "Obywatela Kane`a" Orsona Wellesa
Kadr z “Obywatela Kane`a” Orsona Wellesa

Kiedy Agent Cooper po raz pierwszy pytał głosem polskiego lektora, kto zabił Laurę Palmer, niewiele telewizorów w naszym kraju miało pilota, a ja byłem zbyt młody, by przeciwstawić się władzy rodziców i premiera Twin Peaks nad Wisłą przeszła mi koło nosa. Potem, kiedy na pilotem władzę sprawowałem już ja i zacząłem oglądać serial Lyncha, na głowę zwaliły się mi się zaległości w pracy i, chociaż udało mi się liznąć trochę tajemnic miasteczka i jego dziwnych mieszkańców, musiałem przerwać oglądanie, akurat wtedy, gdy z ekranu padły sławne słowa „Ogniu, krocz za mną”. W końcu, gdy już kupiłem sobie kablówkę i odkryłem, że serial Lyncha nadaje jedna ze stacji, która była w moim pakiecie, okazało się, że niestety mam zbyt stary (kineskopowy) telewizor, by odbierać obraz i zanim nabyłem nowszy model, serial się skończył…

Dlaczego się do tego przyznaję, recenzując nową książkę współscenarzysty „Miasteczka Twin Peaks”, napisaną, jak ogłasza na swojej stronie Mark Frost, by pogłębić tajemnice oryginalnej serii, wzbogacić ją i jednocześnie przygotować fanów na to, co czeka ich w szykowanych przez Lyncha nowych epizodach? Czytaj dalej W gabinecie luster

Proza wszystkożerna, czyli przeciętne przygody nieważnych ludzi

Maciej Sieńczyk, „Wśród przyjaciół”, Czarne 2016

sienczyk

Debiut prozatorski Macieja Sieńczyka z pewnością nie zdziwi miłośników jego komiksów, bo „dymki” (jeśli tak nazwać można te teksty) jego noweli graficznych zdradzały spory w tej mierze talent. Pierwsze pełnometrażowe dziełko Sieńczyka-pisarza zainteresuje jednak nie tylko tych, którzy lubią Sieńczyka oglądać, ale wszystkich miłośników literatury w ambitny i piekielnie inteligentny sposób ukrywającej po kostiumem pastiszu refleksję egzystencjalną i metaliteracką. Czytaj dalej Proza wszystkożerna, czyli przeciętne przygody nieważnych ludzi

Despotyzm dla początkujących

Mikal Hem, „Jak zostać dyktatorem. Podręcznik dla nowicjuszy”, Smak Słowa, Agora 2016

fot. Bex Walton / CC BY 2.0
fot. Bex Walton / CC BY 2.0

Czego się boją dyktatorzy? Mikal Hem świetnie zdaje sobie z tego sprawę i korzysta z tej wiedzy, by stworzyć syntetyczny portret współczesnego satrapy, a przy okazji kompendium ciekawostek – przerażających lub absurdalnie zabawnych  – na temat despotów z różnych zakątków globu. Czytaj dalej Despotyzm dla początkujących

Szalony naukowiec (z szympansem, którego nie zawaha się użyć), roboty i wynalazki, czyli trzy razy Franek Einstein

Jon Scieszka, Brian Briggs (ilustracje) seria Franek Einstein, Wilga 2016

il. Brian Briggs
il. Brian Biggs

Już samo imię i nazwisko głównego bohatera zdradza strategię całej serii – popkulturowe aluzje, fantastyka i umiejętnie przekazana wiedza popularnonaukowa doprawiona została szczyptą humoru, by dać przystepny przegląd dokonań badaczy z rożnych dziedzin lekkostrawny dla uczniów starszych klas podstawówki. Czytaj dalej Szalony naukowiec (z szympansem, którego nie zawaha się użyć), roboty i wynalazki, czyli trzy razy Franek Einstein

Gorzkie piękno zwyczajnego życia

Manu Larcenet, „Codzienna walka”, Prószyński i S-ka,Wydawnictwo Komiksowe 2016

impresjonizm2Powieść graficzna Manu Larceneta to historia dojrzewania we wszystkich wymiarach łącząca bez zgrzytów tonację satyryczną, studium psychologiczne i społecznie wrażliwy realizm.

Bohaterem tomu jest młody fotograf Marco – neurotyk oraz idealista. Poznajemy go u progu wydarzeń, które zmienią jego w miarę ustabilizowane, mimo nękających go od czasu do czasu i uśmierzanych tabletkami napadów lęku, życie. Na razie wyprowadził się z domu, pracował z niewielkimi sukcesami jako fotoreporter w Trzecim Świecie, a teraz cieszy się kilkumiesięczną przerwą w pracy, ciszą, samotnością, wiejskim domkiem i towarzystwem kota.

Czytaj dalej Gorzkie piękno zwyczajnego życia

Okiem bezwzględnym i czułym

Elżbieta Baniewicz, “Dżanus”, Marginesy 2016

fot. Derzsi Elekes Andor (CC BY-SA 3.0)
fot. Derzsi Elekes Andor (CC BY-SA 3.0)

Specyfika twórczości Janusza Głowackiego i środowiskowa legenda sprzyjają przypinaniu mu łatek – specjalista od bananowej młodzieży dramaturg-reportażysta, szyderca, autor skeczy, a nie sztuk i last, but not least, „Playboy z Krakowskiego Przedmieścia”. Elżbieta Baniewicz w swoim biograficzno-krytycznym szkicu już na początku odżegnuje się od łatwych klasyfikacji i prezentuje Głowackiego przede wszystkim jako artystę, który pod maską ironicznego prześmiewcy skrywa twarz autora potrafiącego spojrzeć na dramat ludzkiej egzystencji „okiem bezwzględnym i czułym”, jak to zgrabnie ujmuje, i osoby, która doświadczyła bolesnej kondycji „proroka we własnym kraju.” Czytaj dalej Okiem bezwzględnym i czułym

O harcerzach-zombie, przyśpieszonej senioryzacji i bombkach choinkowych przenoszących w czasie

Joanna Olech, „Poppintrokowie”, Wydawnictwo Literatura 2016

fot. Martin Falbisoner (CC BY-SA 4.0)
fot. Martin Falbisoner (CC BY-SA 4.0)

Warto podejmować próby dostosowania klasycznych motywów opowieści niesamowitej do świata i wyobrażeń współczesnych nastolatków. Zwłaszcza jeśli straszy się w taki sposób jak Joanna Olech.

Bohaterami wszystkich opowiadań z dreszczykiem są uczniowie gimnazjum. W ich zwyczajne z pozoru życie wkracza magia lub, w jednym wypadku, futurystyczna technologia, mocno je zmieniając. Czytaj dalej O harcerzach-zombie, przyśpieszonej senioryzacji i bombkach choinkowych przenoszących w czasie

Pruszków noir

Bartosz Szczygielski, „Aorta”, W.A.B. 2016

© Michel Royon / Wikimedia Commons
© Michel Royon / Wikimedia Commons

Powieściowy debiut Bartosza Szczygielskiego to dobrze odrobiona lekcja z klasyków gatunku, zwłaszcza Chandlera i Mankella umiejętnie przeszczepionych do polskiego jądra ciemności lat 90. Czytaj dalej Pruszków noir

Kłopoty z Sodomką

Martin Sodomka, “Jak zbudować samochód?”, Prószyński i S-ka 2016

title

Mam z książką Martina Sodomki problem. Autor ma bowiem niewątpliwie talent plastyczny i potrafi w bardzo prosty sposób tłumaczyć skomplikowane techniczne zagadnienia, z drugiej jednak strony warstwa literacka jego propozycji pozostawia sporo do życzenia.

Podobnie jak miało to miejsce w wypadku wydanej kilka miesięcy temu książeczki „Jak zbudować motocykl?” bohaterami są tu uczłowieczone zwierzęta – szczurek Arni, wróbel Zenek i żaba Krystian, które budują kolejny pojazd – tym razem samochód. Przeszkadza im w tym banda Długiego Jacka, skazana oczywiście na porażkę. Czytaj dalej Kłopoty z Sodomką