Świat kontra Jeremi

Robert Rient, „Duchy Jeremiego”, Wielka Litera 2017

Jeremi nie ma lekko. Dwunastoletni narrator najnowszej powieści Roberta Rienta musi zmierzyć się z chorobami bliskich – rakiem matki i alzheimerem dziadka, odkrytą właśnie żydowską tożsamością oraz mrocznymi rodzinnymi tajemnicami, a w końcu śmiercią. Studium wygnania z raju dzieciństwa przez siły równie nieubłagane jak greckie fatum to potwierdzenie talentu autora, ale także świadectwo wahania. Czytaj dalej Świat kontra Jeremi

Jak kąsać z wdziękiem

Jacek Fedorowicz, „W zasadzie tak”, Wielka Litera 2017

Redaktor Fedorowicz to wzór opanowania i dobrych manier – zna tę prawdę każdy, kto choć raz widział go lub słyszał (a niewielu znajdzie się takich, którzy nie widzieli i nie słyszeli). Wrodzona kindersztuba i idąca za nią skłonność do oficjalności w międzyludzkich kontaktach sprawiały, że w swej twórczości satyrycznej nierzadko sięgał po wcielenia osób „na stanowisku” – wystarczy wspomnieć niezapomnianego Kolegę Kierownika i prowadzącego „Dziennik Telewizyjny”. Nimb przypisanej stanowisku (i perfekcyjnie utrzymywanej) powagi wykorzystywał, by z bezwzględnym wyczuciem ironii, obnażać przywary bliźnich i paradoksy epok. Nie inaczej rzecz ma się z wznowioną po 40 latach książeczką „W zasadzie tak”, zbiorem felietonów emitowanych w ramach audycji „60 minut na godzinę”, w której redaktor Fredorowicz wcielał się w rolę doradcy zaprawionego w bojach z codziennością. Czytaj dalej Jak kąsać z wdziękiem

Człowiek, który kupił zęby Marylin Monroe

Valeria Luiselli, „Historia moich zębów”, WAB 2017

Skonstruowana z barokowym rozmachem i błyskotliwą językową inwencją powieść w karkołomny, ale brawurowy sposób łączy ogień z wodą – czystą formę ze społecznym i politycznym zaangażowaniem. Czytaj dalej Człowiek, który kupił zęby Marylin Monroe

Przygoda trwa, czyli most

Victoria Schwab, „Spirit Animals. Upadek Bestii, t. 2. Spalona ziemia”, Wilga 2017

Dalsze perypetie podzielonej w poprzednim tomie drużyny to dla Victorii Schwabb przede wszystkim okazja do stworzenia przygodowej fabuły. Pojawią się też oczywiście obowiązkowe dylematy moralne i nowi gracze w drugiej bitwie o Erdas. Czytaj dalej Przygoda trwa, czyli most

Alchemia polityki

Karol Modzelewski, Andrzej Werblan, Robert Walenciak, „Polska Ludowa”, Iskry 2017

Czy Sowieci mogli przejść Wisłę w czasie Powstania Warszawskiego i co miał z tym wspólnego Stanisław Mikołajczyk? Czy choroby Gomułki i Gierka, które dopadły ich w momencie, gdy do przejęcia władzy szykowali się ich następcy były przypadkiem?  Czy stan wojenny był nieunikniony i czy Sowieci weszliby do Polski, gdyby go nie ogłoszono? Dlaczego „Solidarność” bała się wyborów w 1989?- odpowiedzi na te i inne pytania znajdą czytelnicy w rozmowie-rzece, którą z dwoma czołowymi postaciami czasów PRL-u przeprowadził Robert Walenciak. Czytaj dalej Alchemia polityki

Zakazane rewiry

Remigiusz Ryziński, „Foucault w Warszawie”, Dowody na Istnienie 2017

W swym brawurowym debiucie Remigiusz Ryziński obleka legendę miejską w ciało, przy okazji wyciągając z szafy niemal zupełnie nieznaną historię polskich gejów na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Czytaj dalej Zakazane rewiry

Nie prześnić rewolucji

Andrzej Muszyński, „Fajrant”, Wydawnictwo Literackie 2017

Kilka lat temu Andrzej Leder w swojej książce „Prześniona rewolucja” postawił tezę, że awans ze wsi do miasta, który stał się udziałem dużej części społeczeństwa w latach 1939-1956 nie pozostawił w naszej świadomości niemal żadnych śladów. Andrzej Muszyński śledzi losy innej wielkiej rewolucji – tej zapoczątkowanej zmianami ustrojowymi i wprowadzeniem wolnego rynku w 1989 roku i trwającej do dziś – dając zapis na tyle literacko wartościowy, że można mieć nadzieję iż przetrwa i nawet jeśli większość społeczeństwa znów zapomni o przemianie jak się w nim dokonała, powieść Muszyńskiego posłuży archeologom ludzkiej mentalności jako w miarę wierny obraz tego co działo się w Polsce na przełomie XX i XXI wieku. Czytaj dalej Nie prześnić rewolucji

kalejdoskop#5(Jakub i Golem, czyli dwa razy los żydowski)

Nasza stała rubryka zmienia nazwę (poprzednio „#wparuzdaniach”), ale nie zmienia swego charakteru. Dziś mamy dla Was dwa znakomite dramaty  – artystyczne przetworzenie jednej z najbardziej niezwykłych dwudziestowiecznych biografii i wspaniałą wariację klasycznego już motywu całej kultury zachodniej – obie łączy to, że są fragmentami wielkiej opowieści o losie Żydów z Europy Środkowo-Wschodniej.
Czytaj dalej kalejdoskop#5(Jakub i Golem, czyli dwa razy los żydowski)

Literatura wysokich temperatur politycznych

Joanna Fabicka, „Rudolf Gąbczak i stan wyjątkowy” , W.A.B. 2017

Ton całości nadaje już pierwsza scena. „Ten dzień był wyjątkowo piękny” – w ten sposób zaczyna relację z pogrzebu ojca główny bohater, który, ponarzekawszy chwilę na bezduszność matki, pragnącej być gwiazdą na pogrzebie męża, wpadnie do świeżo wykopanego grobu, co da mu całkiem sporą popularność w mediach społecznościowych. Potem sacrum i profanum, wysokie i niskie, płacz i śmiech będą się nieustannie przewijać w perypetiach postaci, świetnie znanych czytelnikom serii i nowych, z których najważniejsze są trzy, wyznaczające osie fabularne powieści. Czytaj dalej Literatura wysokich temperatur politycznych

Obywatel S., czyli pamięć kwantowa

Jonas Hassen Khemiri, „Wszystko, czego nie pamiętam”, Czarna Owca 2017

Powieść Khemiriego to ambitna próba opisania mechanizmów ludzkiej pamięci i procesu przemiany rzeczywistości w literaturę, która porusza rozmaite problemy współczesności niejako przy okazji. A że autor szczęśliwie łączy skłonność do stosowania awangardowych środków z rasowym suspensem i bardzo dobrą psychologią, jego książka wzbudzi zainteresowanie czytelników o różnych lekturowych potrzebach i gustach. Czytaj dalej Obywatel S., czyli pamięć kwantowa