O dziewczynkach nie tylko dla dziewczynek

tekst: Piotr Dobry, ilustracje: Łukasz Majewski, „Była sobie dziewczynka”, Tadam 2018

Pomysł konstrukcyjny jest prosty. Oto na kolejnych stronach dostajemy króciutkie teksty poświęcone życiu dziewczynek w różnych stronach świata i epokach – od prehistorycznych jaskiń i starożytnej Grecji przez średniowiecze i epokę georgiańską na współczesnych Japonii czy Korei Północnej kończąc.

Napisane językiem, który trafi do młodych czytelników teksty zawierają podobne informacje i w skondensowanej formie pokazują wierzenia i realia opisywanej krainy, by dać czytelnikowi orientację, o czym czyta i w pomysłowy sposób określają czas, w którym rozgrywa się akcja (za pomocą stopniowania czerpiącego z poetyki baśniowej – „Dawno, dawno temu”, „Dawno temu” i „Nie tak dawno temu”).

Potem dostajemy garść informacji na temat zwyczajów związanych z narodzinami dziecka, dzieciństwa, dzielonego, zwłaszcza dawniej, między (nierzadko ciężką!) pracę i zabawę – tu również opisy zabawek, atrakcyjne przykłady (np. scena prowadzonego od małego wikińskiego treningu z toporem, który wzbudzi zazdrość również w chłopięcej części publiczności), a także mrożące dziś krew w żyłach kary (najdrastyczniejsza chyba to stosowane przez Azteków „drażnienie oczu dymem z palonej papryki chili”). W końcu dochodzimy do momentu, gdy dzieciństwo dobiega końca i trzeba podjąć związane z nim decyzję o zamążpójściu.

Większość (ale nie wszystkie) z przykładów ukazują, z delikatnie feministycznym nastawieniem, dużo gorszą sytuację kobiet w takich chociażby kwestiach jak edukacja czy możliwość decydowania o własnym losie.

Ale seksizm i nierówność to nie jedyny trudny temat poruszany w tekstach – Dobry pisze o biedzie, politycznej tyranii, niewolnictwie obrzezaniu kobiet, porwaniach „matrymonialnych”, śmierci niemowląt, samoańskiej „trzeciej płci”. Co ważne tematy te podejmowane są w sposób taktowny, bez epatowania, a zarazem ukrywania, raczej z naukowym chłodem.

Ważną częścią książki są ilustracje (jedna na każdą z historii). Łukasz Majewski operuje swobodną kreską, z rozmachem stosuje deformacje i przekształcenia czerpiące z doświadczeń malarskiej awangardy, a jednocześnie jego ilustracje cechuje precyzja w kompozycji i operowaniu kolorem.

Całość tomu wieńczy tekst, który ma uświadomić czytelniczkom i czytelnikom w jak fortunnej sytuacji pod względem obyczajowym, społecznym i politycznym się znajdują i zachęcić do tego, by mądrze swoją wolność wykorzystać. Finał brzmi nieco zgrzytliwie, trochę jak teksty serwowane niejadkom, by pomyślały o głodujących w Afryce dzieciach, ale większość dydaktycznego “smrodku” rozwiewa się dzięki empatii i szczegółowości – i całość książki to spora dawka atrakcyjnie podanej wiedzy na temat życia codziennego dzieci w dawnych czasach i materiał do dyskusji z rodzicami – nie tylko zresztą dla dziewczynek.

Wiek 7+

O AUTORACH:

Piotr Dobry – krytyk filmowy, dziennikarz, popularyzator kultury; współpracuje m. in. z “Esensją” i “Wirtualną Polską”; razem z Łukaszem Majewskim stworzył najpierw internetowego “Piesklaka”, a potem serię dla dzieci o Ancyklopku, sam „Kino afroamerykańskie. Twórcy, dzieła, zjawiska”

Łukasz Majewski – ilustrator i grafik, działa również pod pseudonimem TIN BOY

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.