Palimpsest

Dariusz Rosiak, “Biało-czerwony. Tajemnica Sat-Okha”, Czarne 2017

Zaczęło się niewinnie. Dariusz Rosiak natrafił na wspaniały temat – życie Sat-Okha, syna polskiej rewolucjonistki i wodza kanadyjskich Indian; życiorys, w którym jest i wychowanie w indiańskim obozie, i walka w szeregach partyzantki przeciw hitlerowskiemu najeźdźcy, i błyskotliwa kariera pisarska, i praca na rzecz popularyzacji indiańskiego dziedzictwa, które niesie przesłanie o łączności człowieka z przyrodą i wadze szlachetnego postępowania.

Rosiak, jak sam przyznaje, nie od razu spodziewał się co go czeka, ale profesjonalne reporterskie narzędzia, staranna kwerenda i rozmowy z nielicznymi świadkami szybko ujawniły że ma do czynienia z historią dużo bardziej skomplikowaną niż ta, na którą życie Sat-Okha z pozoru wyglądało. Nie chcę za wiele zdradzać, by nie psuć przyjemności z odkrywania kolejnych tajemnic, podawanych przez autora w taki sposób, by czytelnik mógł brać z nim udział w śledztwie, ale historia „polskiego Indianiana” okazała się palimpsestem, to znaczy pergaminem, na którym, po usunięciu poprzednich zapisów (nie całkowitym oczywiście, bo przeświecają spod nowych łagodnie) pisało się kolejny tekst.

Tu proces ten powtarzano wiele razy, a autorem nie był tylko Sat-Okh, bo tych, którzy dorzucili do jego legendy kamyczek, było wielu. Rosiak, starając się skrupulatnie oddzielać zmyślenie od prawdy szybko zorientował się, że historia “polskiego Indianina” zawiodła go w rejony, gdzie nie prawda jest najważniejsza, czyli na pogranicze życia i mitu.

I, zdając sobie sprawę, że dotyka czegoś, co wymyka się łatwym podziałom na prawdę i kłamstwo, dobro i zło, że jego praca polegająca na poszukiwaniu faktów, może podważyć mit stacza na naszych oczach walkę – nieustannie rozszyfrowując palimpsest, pyta jednocześnie o to, dlaczego powstał. Dzięki temu ocala bohatera, a jednocześnie, sugerując własną odpowiedź, pozwala czytelnikowi samemu ocenić skomplikowane przypadki Sat-Okha.

O AUTORZE:

Dariusz Rosiak –  dziennikarz radiowy i prasowy (“Trójka”, w przeszłości “Rzeczpospolita”); ma na koncie kilka książek (m. in. Żar. Oddech Afryki, Człowiek o twardym karku. Historia księdza Romualda Jakuba Wekslera-Waszkinela, Ziarno i krew. Podróż śladami bliskowschodnich chrześcijan), Nagrodę im. Beaty Pawlak i nominację do Nike