Śmierć i dziewczyna

Maureen Johnson, “Nieodgadniony”, Poradnia K 2018

Maureen Johnson udanie splata niezły kryminał z rasową powieścią psychologiczno-obyczajową w sposób, który usatysfakcjonuje miłośników obu konwencji. Będą – elitarna szkoła, trudne nastoletnie problemy i morderstwa – dwa sprzed lat i jedno niepokojąco świeże. Wszystkie zapowiedziane przez makabryczne rymowanki.

Postacią, która połączy wszystkie wątki rozbudowanej opowieści jest współczesna nastolatka Stevie, miłośniczka kryminałów wszelkiej maści, której udaje się dostać do elitarnej Akademii Ellinghama, założonej w górzystej okolicy pod koniec lat 30. XX wieku szkoły dla wybitnie uzdolnionej młodzieży, w której naczelną maksymę stanowi hasło, że „nauka jest zabawą”.

U zarania działalności Akademii doszło do wydarzeń, które stanowią kanwę jednego z dwóch wątków kryminalnych powieści – najpierw w poczcie do założyciela szkoły pojawiła się makabryczna rymowanka zapowiadająca zabójstwa, podpisana „Nieodgadniony”:

Spójrz: zagadka, czas się bawić.
Użyć sznura, spluwę sprawić?
Ostre noże lśnią tak cudnie.
Trutka wolna – działa trudniej…

Niedługo później ktoś uprowadził żonę i kilkuletnią córkę założyciela szkoły i zażądał za nie okupu; w dzień uprowadzenia zamordowano również jedną z uczennic szkoły. Uprowadzoną kobietę odnaleziono martwą, dziewczynki nie, a skazany za porwanie lokalny anarchista, nie ujawnił żadnych szczegółów dotyczących zbrodni i, mimo niezbitych dowodów i przyznania się do winy, wiele wskazuje na to, że był niewinny.

Na zagadce uprowadzenia rodziny Ellinghama przez lata łamały sobie zęby rozmaite tęgie głowy, ale nasza główna bohaterka chce spróbować sił – i jest w swym liście do Akademii wystarczająco przekonująca, by dostać szansę.

Na miejscu, w zbudowanym z bajecznym rozmachem kampusie, będzie miała dostęp nie tylko do bezcennych źródeł, ale, dzięki nowatorskiemu programowi szkolnemu dostanie szansę na poszerzenie wiedzy z zakresu kryminologii, bo w Akademii zapewnia się uczniom program dostosowany do ich zainteresowań, co w wypadku Stevie oznacza takie zajęcia, jak…

Ale zagadka sprzed lat to nie jedyne wyzwanie, które stanie przed Stevie, bo grupka jej nowych kolegów – wśród nich gwiazda internetowego serialu, szalona artystka wychowana w komunie, dziewczyna o inżynierskich talentach i pociągu do własnej płci, młoda dziennikarka i pisarz – skrywa rozmaite tajemnice (sama Stevie ma też sporo do ukrycia). W miarę jak akcja będzie nabierać tempa, odegrają one kluczową rolę w dramatycznych wydarzeniach, których sens i motyw będzie musiała wyjaśnić nasza heroina. Pojawi się też, na razie tylko na granicy jawy i snu, nowa wiadomość od “Nieodgadnionego”.

Zagadka porwania rodziny Ellinghama stanowi szkielet konstrukcyjny całego cyklu – nie otrzymujemy więc jej rozwiązania, ale Johnson ujawnia sporo tropów i odpowiednio zaostrza apetyt, ale by czytelnik nie poczuł, że każe mu się lizać ciastko przez szybę, dostaje, drugą, tu już w pełni rozwiązaną zagadkę kryminalną. Dodajmy jeszcze, że została ona skonstruowana zgodnie z prawidłami gatunku i w stylu Agathy Christie – co ważne czytelnik wie dokładnie tyle samo co główna bohaterka, a prowadzone przez nią nieustannie rekapitulacje zdobytych tropów, pomogą w dedukcji i samodzielnym odkryciu winowajcy. Całość wieńczy efektowna scena, w której fortel pomaga złapać zbrodniarza w pułapkę.

Ale książka Johnson to, jak już się rzekło, nie tylko wątki kryminalne, ale również znakomita warstwa psychologiczno-obyczajowa podana w stylu nurtu Young Adult. Świetnie wypadły zwłaszcza – obraz maskowania się nastolatków, które zręczną mimikrą przykrywają swój spryt godny dorosłych, kompleksy, lęki i tajemnice oraz psychologiczne studium głównej bohaterki, która jednocześnie rozwiązuje dwie sprawy, nawiązuje nowe przyjaźnie, wikła się w nieoczywisty romans, walczy z własnymi, przekonująco sportretowanymi demonami i uczy się, co ważne dla śledczego, by, jak doradzi jej starszy kolega po fachu “brać rzeczy takimi jakie są – a nie tak, jak rzekomo powinnaś”.

Narracja, mimo całego skomplikowania jest płynna dzięki dość krótkim rozdziałom, a opowieść współczesna przeplata z retrospekcjami. W warstwie językowej zwracają uwagę dobre dialogi i wstawki stylizowane przekonująco na rozmaite dokumenty (raporty z przesłuchań, artykuły prasowe itp.)

Druga rymowanka Nieodgadnionego kończy się słowami:

Czas się bawić!
Nieodgadniony da popalić.

Trzymamy za słowo 😉

Następny tom (2): “The Vanishing Stair” (w oryginale zapowiedziany na 2019 rok)

Wiek 14+

O AUTORCE:

Maureen Johnson – amerykańska specjalistka od literatury YA, w Polsce ukazała się jej książka “13 małych błekitnych kopert” oraz napisane razem z innymi autorami “Kroniki Bane`a” (z Cassandrą Clare i Sarah Rees Brennan) oraz “W śnieżną noc” (z Johnem Greenem i Lauren Myracle)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.