Przypadek i premedytacja

Paweł Brykczyński, „Gotowi na przemoc. Mord, antysemityzm i demokracja w międzywojennej Polsce”, Krytyka Polityczna 2017

Wciągające niczym thriller i świetnie udokumentowane historyczne śledztwo w sprawie słów i czynów służy ukazaniu, że zamach na Gabriela Narutowicza miał, jak pisze Paweł Brykczyński, “głęboki wpływ na rozwój nacjonalistycznego dyskursu w Polsce; pomaga też wyjaśnić nadzwyczajny wzrost antysemityzmu w okresie międzywojennym”. Czytaj dalej Przypadek i premedytacja

kalejdoskop#5 (Jakub i Golem, czyli dwa razy los żydowski)

Nasza stała rubryka zmienia nazwę (poprzednio “#wparuzdaniach”), ale nie zmienia swego charakteru. Dziś mamy dla Was dwa znakomite dramaty  – artystyczne przetworzenie jednej z najbardziej niezwykłych dwudziestowiecznych biografii i wspaniałą wariację klasycznego już motywu całej kultury zachodniej – obie łączy to, że są fragmentami wielkiej opowieści o losie Żydów z Europy Środkowo-Wschodniej.
Czytaj dalej kalejdoskop#5 (Jakub i Golem, czyli dwa razy los żydowski)

Raport z nieżycia

Łukasz Krzyżanowski, “Dom, którego nie było”, Czarne 2016

Temat podjęty przez Łukasza Krzyżanowskiego – powroty Polaków żydowskiego pochodzenia po II wojnie światowej – nie jest oczywiście nowy. Pojawiały się książki opisujące to zjawisko, na czele z głośnym „Strachem” Jana Tomasza Grossa (chociaż badania w tej kwestii, jak zauważa sam autor, to ciągle „obrzeża głównego nurtu zainteresowań historyków i socjologów”). Książka młodego naukowca zwraca uwagę odważną, biorąc pod uwagę ile lat upłynęło od zakończenia wojny, próbą odtworzenia obrazu w możliwie najdrobniejszych szczegółach, obejmujących nie tylko fakty, ale również motywacje. Czytaj dalej Raport z nieżycia