Delhi jest daleko stąd

William Dalrymple, “Kalijuga”, Noir sur Blanc 2017

“Żyjemy w Kalijudze. Wieku demona Kali. Czasach rozpadu. Wszędzie wokół dzieją się straszne rzeczy” – mówi o sytuacji w Indiach w drugiej połowie XX wieku jeden z mieszkańców kraju nad Gangesem. Czytaj dalej Delhi jest daleko stąd

Panta rhei po warszawsku

Michał Cichy, „Pozwól rzece płynąć”, Czarne 2017

Jest wiele reportaży opisujących to, jak ludzie żyją w różnych częściach świata. Cichy proponuje coś innego – oprowadza po swojej okolicy. I dla czytelnika nie ma zupełnie znaczenia, że jest to akurat Stara Ochota, gdzie autor mieszka od dwudziestu lat. Cichy pisze o swoim przywiązaniu, jako ważnym elemencie budowania własnego „ja”, ale też o celebrowaniu codzienności jako remedium na największą plagę naszych czasów, jaką według autora jest pośpiech. Czytaj dalej Panta rhei po warszawsku

Awantury bliskowschodnie

Jean-Pierre Filiu – scenariusz, David B – scenariusz i rysunki, “Najlepsi wrogowie” t. 1 i 2., Kultura Gniewu 2013 i 2016

„Najlepsi wrogowie” to komiksowy esej. David B. potraktował zadanie ambitnie, bo warstwa graficzna książki nie jest prostą ilustracją, świetnego zresztą, tekstu profesora Filiu, ale próbą stworzenia rysunkowego odpowiednika literackich środków stosowanych w eseistyce za pomocą potężnego warsztatowego arsenału Davida B., który umożliwia przekazanie treści niedostępnych linearnej narracji. Prezentujemy dwa pierwsze (z trzech) tomy dzieła. Czytaj dalej Awantury bliskowschodnie

Gdzie reporter nie może, tam pisarza pośle

Andrzej Stasiuk, “Osiołkiem”, Czarne 2016

fot. Vmenkov (CC BY-SA 3.0)
fot. Vmenkov (CC BY-SA 3.0)

Stasiuk wsiada w stary, terenowy samochód, pieszczotliwie przezwany „Osiołkiem” i wyrusza na wschód, „na kraniec ziem”, przez Ukrainę, Rosję i Kazachstan, w stronę szczytów Tienszanu. Nie jedzie oczywiście po to, by zwiedzać, bo po drodze ogląda tylko jeden zabytek – urastające do rangi symbolu wspaniałe mauzoleum wzniesione przez azjatyckiego okrutnego władcę dla mistyka i poety. Samochód pędzący przez wschodnie pustkowia, mimo że narrator ma towarzysza, staje się dla niego czymś w rodzaju ruchomej pustelni, w której można rozmyślać, głównie nad kwestiami historiozoficznymi, a relacja z podróży rozsadza reporterską konwencję, bo najnowsza książka Andrzeja Stasiuka to literacka hybryda, w której reporterski szczegół i autobiograficzny autentyzm miesza się ze skłonnością do powieściowej syntezy i fikcji. Czytaj dalej Gdzie reporter nie może, tam pisarza pośle

Wszystkie żywoty Enrica Marca

Javier Cercas, „Oszust”, Noir Sur Blanc 2016

fot. Camil Tulcan
fot. Camil Tulcan

Javier Cercas to mistrz przekuwania literackich projektów skazanych na porażkę w olśniewające sukcesy. Tak było z „Anatomią chwili”, książką o przejściu od frankistowskiej dyktatury do demokracji udowadniającą, że sam trud poszukiwania prawdy może zaowocować świetną literaturą, tak jest z jeszcze lepszym i bardziej uniwersalnym, mimo mocnego osadzenia w hiszpańskiej historii ostatnich stu lat, „Oszustem”. Czytaj dalej Wszystkie żywoty Enrica Marca

Varga z zagranicy

Krzysztof Varga, “Langosz w jurcie”, Czarne 2016

mini

Trzecia część trylogii węgierskiej Vargi jest relacją z podróży po obrzeżach kraju, które autor porównał do „smakowitych i chrupkich” brzegów langosza, fasfoodowego dania węgierskiego. Czytaj dalej Varga z zagranicy