Palimpsest

Dariusz Rosiak, „Biało-czerwony. Tajemnica Sat-Okha”, Czarne 2017

Zaczęło się niewinnie. Dariusz Rosiak natrafił na wspaniały temat – życie Sat-Okha, syna polskiej rewolucjonistki i wodza kanadyjskich Indian; życiorys, w którym jest i wychowanie w indiańskim obozie, i walka w szeregach partyzantki przeciw hitlerowskiemu najeźdźcy, i błyskotliwa kariera pisarska, i praca na rzecz popularyzacji indiańskiego dziedzictwa, które niesie przesłanie o łączności człowieka z przyrodą i wadze szlachetnego postępowania. Czytaj dalej Palimpsest

Spór wielkich

Pawieł Basiński, „Lew kontra święty. Historia pewnej wrogości”, Marginesy 2016

lewoczka

Chociaż nigdy nie spotkali się osobiście, a ich spór nie wyszedł poza łamy prasy, Lew Tołstoj i ojciec Jan Kronsztadzki, podzielili Rosję przełomu XIX i XX wieku na dwa obozy. „Do dziś konflikt ten nurtuje Cerkiew i całą rosyjską inteligencję” – powiedział w rozmowie z internetowym „dwutygodnikiem” Pawieł Basiński, dodając, że zna duchownych ceniących Tołstoja i takich, którzy uważają go za wcielenie szatana. To na pewno jeden z powodów, ale nie jedyny, by sięgnąć po tę książkę. Czytaj dalej Spór wielkich

Gdzie reporter nie może, tam pisarza pośle

Andrzej Stasiuk, „Osiołkiem”, Czarne 2016

fot. Vmenkov (CC BY-SA 3.0)
fot. Vmenkov (CC BY-SA 3.0)

Stasiuk wsiada w stary, terenowy samochód, pieszczotliwie przezwany „Osiołkiem” i wyrusza na wschód, „na kraniec ziem”, przez Ukrainę, Rosję i Kazachstan, w stronę szczytów Tienszanu. Nie jedzie oczywiście po to, by zwiedzać, bo po drodze ogląda tylko jeden zabytek – urastające do rangi symbolu wspaniałe mauzoleum wzniesione przez azjatyckiego okrutnego władcę dla mistyka i poety. Samochód pędzący przez wschodnie pustkowia, mimo że narrator ma towarzysza, staje się dla niego czymś w rodzaju ruchomej pustelni, w której można rozmyślać, głównie nad kwestiami historiozoficznymi, a relacja z podróży rozsadza reporterską konwencję, bo najnowsza książka Andrzeja Stasiuka to literacka hybryda, w której reporterski szczegół i autobiograficzny autentyzm miesza się ze skłonnością do powieściowej syntezy i fikcji. Czytaj dalej Gdzie reporter nie może, tam pisarza pośle