„Dzieci Kazimierza”, Michał P. Garapich – recenzja

Dzieci Kazimierza, Michał P. Garapich - recenzja

Stu prawnuków

Michał P. Garapich mierzy się odważnie z sielankowym mitem kresowego ziemiaństwa. „Dzieci Kazimierza” to relacja ze śledztwa w sprawie owianego dwuznaczną sławą pradziadka, które kończy się odkryciem zapomnianej tajemnicy poliszynela.

Inspiracją do rozpoczęcia dochodzenia, które przerodziło się w prywatną obsesję, była postać pradziadka autora, Kazimierza Garapicha, zarządcy rodowych dóbr we wsi Cebrów na Podolu.

W rodzinie krążyły opowieści o wyjątkowej seksualnej i rozrodczej witalności przodka. Jak się jednak szybko okazało, bardziej szczegółowa pamięć o kochankach i ich dzieciach była wymazywana z rodzinnej historii. Autor poszedł tym tropem i postanowił ustalić skalę zjawiska i personalia zapomnianych krewnych.

W ten sposób w pozornie idyllicznym Cebrowie trafił na skandal patriarchalnej poligamicznej kultury.

Dość powszechnej w tym środowisku dodajmy zresztą i aby nie zdradzać wszystkiego powiedzmy tylko, że kobiet było kilka, a liczba legalnych i nielegalnych dzieci zatrzymała się na dwóch cyfrach. Kazimierz dbał o swoich potomków, bez względu na to z jakiego łoża pochodzili, ale hierarchia między nimi była przestrzegana, by utrzymać wyraźną granicę między światem panów i chłopów.

Opowieść o włożeniu kija w rodzinne mrowisko i skutkach tego czynu dla autora i jego krewnych łączy się z eseistycznym traktatem. Autor demontuje w nim mit ziemiaństwa jako ostoi, zwłaszcza moralnych, ideałów. Pokazuje mechanizmy zniewalania, walki o władzę, sposobów jej utrzymywania i prób emancypacji,  podejmowanych zwłaszcza przez kobiety. Co ważne, jego opowieść daleka jest od jednoznaczności i na czytelnika czeka tu wiele niespodzianek.

Michał Garapich zebrał potężny materiał w archiwach, od krewnych i na miejscu. Przetwarza go z dużym literackim polotem, psychologiczną wnikliwością i umiejętnością budowania zapadających w pamięć fraz. A “Dzieci Kazimierza” to wybitny i pogłębiony głos w wielkiej debacie o polskiej tożsamości.

Michał P. Garapich, „Dzieci Kazimierza”, Czarne 2019, s. 280

Dzieci Kazimierza, Michał P. Garapich - recenzja

O AUTORZE:

Michał P. Garapich – antropolog, pracownik naukowy Uniwersytetu Roehampton w Londynie, który współpracuje również z Ośrodkiem Badań nad Migracjami przy UW. Prywatnie jeden z około stu (jak szacuje) prawnuków Kazimierza Garapicha

PODAJ DALEJ! Facebooktwittermail
POLUB NAS Facebooktwitter

Dodaj komentarz