Magazyn książki w prezencie #2: Komiksy pod choinkę

magazynDziewiętnaście premier i jedno (arcy)wznowienie, czyli obrazkowe historie pod choinkę

Co położyć miłośnikowi komiksów pod świątecznym drzewkiem? Oto prawie dwie dziesiątki propozycji wybranych z tego, co ukazało się mijającym roku na naszym rynku.

(Jeśli komiks może trafić do dzieci lub młodzieży, w nawiasach podajemy wiek odbiorcy, pozostałe albumy adresowane są do czytelników dorosłych).

Dla tych, którzy się spóźnili

David B.,

David B., “Rycerze świętego Wita”, Kultura Gniewu (Wiek 16+)

Wznowienie (w miękkiej okładce) opus magnum jednego z najważniejszych twórców komiksu na świecie. Tworzone przez siedem lat, rozrysowane na 400 plansz dzieło opowiada o zmaganiach rodziny Davida B. z postępującą epilepsją brata autora, Jeana-Christophe`a, która doprowadza go do psychicznej oraz fizycznej destrukcji i degradacji. W komiksie Davida B. trudno znaleźć słabe punkty – świetnie opowiedziana, łącząca realizm z fantastyczną metaforą, szczera do bólu, poruszającą opowieść o pułapce choroby ze znakomitymi portretami psychologicznymi bohaterów jest jednocześnie traktatem o zmaganiu z fatum godnym greckiej tragedii. Wspaniałe czarno-białe rysunki, przywodzą na myśl swą drapieżnością i sugestywnością niemiecki ekspresjonizm. Za pomocą symboli i wyolbrzymień wciągają czytelnika w niepokojący, męczący świat choroby i nie pozwalają przerwać lektury aż do, niosącego nikłą nadzieję, finału. Zasłużone honory w Angoulême.

Dla przekornych

Paul Pope – rysunki i scenariusz, José Villarrubia - kolory i inni, „Batman – Rok Setny i inne opowieści” - recenzjaPaul Pope – rysunki i scenariusz, José Villarrubia – kolory i inni, „Batman – Rok Setny i inne opowieści”, Egmont

Laureat Eisnera to kolejny z komiksowych twórców, który czyta Batmana na nowo. Człowiek-nietoperz jest tu już tylko legendą miejską, która materializuje się w Gotham A. D. 2039, czyli dokładnie w sto lat po pierwszej akcji Mrocznego Mściciela i w swoim stylu miesza szyki nowym czarnym charakterom w świecie, w którym inwigilację doprowadzono do perfekcji. Na deser Baruch Wane, żydowski dandys w przebraniu nietoperza gnębiący nazistów w Berlinie w przededniu II wojny światowej, psychoanaliza Robina i żart z doktorem Mabuse. Antybohaterski scenariusz i świetne rysunki nawiązujące do niemieckiego ekspresjonizmu, Egona Schielego i Fritza Langa. Więcej o komiksie na naszej stronie: Batman jako legenda miejska

Ed Brubaker - scenariusz,  Greg Rucka - scenariusz, Michael Lark – rysunki,Gotham Central.  t. 1. Na służbie - recenzjaEd Brubaker – scenariusz,  Greg Rucka – scenariusz, Michael Lark – rysunki, „Gotham Central.  t. 1. Na służbie”, Egmont

Seria zgarnęła za oceanem najważniejsze branżowe nagrody (Harvey, Eisner) jak najbardziej słusznie, bo za pomocą sprytnego i bardzo prostego chwytu autorzy zdołali odświeżyć opowieści o Mrocznym Rycerzu. Historię Gotham opowiada się tu z perspektywy miejskich policjantów, którzy muszą radzić sobie z półswiatkiem już bez komisarza Gordona (na emeryturze), za to z pomocą Batmana – skutecznego, ale drażniącego niemal nadludzkimi zdolnościami i zdolnością do uświadamiania policjantom ich słabości. Oprócz kryminalnych fabuł otrzymujemy wiarygodny i złożony portret życia policjantów i komendy (oprócz zabawnych scenek mamy też np. kwestię coming-outu policantki-lesbijki). Całość serii zmieściła się w czterech zbiorczych tomach.

Dla spragnionych wiedzy

Michael F. Patton - scenariusz, Kevin Cannon - scenariusz, rysunki, Komiksowe wprowadzenie do filozofii - recenzjaMichael F. Patton – scenariusz, Kevin Cannon – scenariusz, rysunki, „Komiksowe wprowadzenie do filozofii“, Instytut Wydawniczy PAX (Wiek 14+)

Świetne wprowadzenie do historii filozofii zachodniej. Czytelnicy wyruszają razem z Heraklitem w górę rzeki filozofii, po drodze spotykając m.in. Berkely`a, który udowadnia dlaczego zgodnie z jego idealizmem krzesło, na które nikt nie patrzy, nie istnieje, urządzając „klasyczną imprezę obserwacji krzesła” z udziałem jedzących popcorn drwali, Kartezjusza rysującego grafitti pod mostem, który, w czasie aresztowania przez policję przeprowadza sławne rozumowanie dotyczące maksymy „myślę, więc jestem”, oraz Sokratesa, który w swoim stylu wypłasza wszystkich turystów z plaży. Bez spłaszczania problemów i z humorem. Więcej o książce na naszej stronie: Popłyń z Heraklitem

Dla tych, którzy lubią się bać

EEmily Carroll, „Przez lasEmily Carroll, „Przez las”, Entliczek (Wiek 15+)

Pięć długich nowel utrzymanych w poetyce opowieści niesamowitej, nawiązujących m.in. do wiktoriańskiej historii o duchach, romantycznej ballady i Lovecrafta. Mamy tu np. mikro-traktacik o śmierci wykorzystujący motyw tajemniczego gościa, który odwiedza trójkę sióstr pozostawionych przez ojca w domu na odludziu („Dom sąsiada”), historię makabrycznego znaleziska w pełnej przepychu posiadłości („Dłonie pani są zimne”) oraz opowieść o sobowtórze, bratobójstwie i wyrzutach sumienia („Jego twarz cała we krwi”). Mroczny liryzm, pogłębione przesłanie, nieszablonowe kadry i świetny warsztat, a także coś, o co w komiksie naprawdę niełatwo, czyli umiejętność zaskoczenia czytelnika. Więcej o książce na naszej stronie: Był ciemny, ciemny las

Dla tych, którzy nie wierzą, że za oceanem rysują coś oprócz superbohaterów

Daniel Clowes, „Patience” - recenzjaDaniel Clowes, „Patience”, Kultura Gniewu

Mistrz awangardowego komiksu zza oceanu, łącząc powieść obyczajową, fantastyczną oraz kryminału przestrzega przed igraniem z czasem. Bohater, który stracił żonę, w momencie gdy zostaje wynalezione urządzenie do podróży w czwartym wymiarze postanawia zapobiec tragedii. Clowes po raz kolejny nie zawodzi – w świeży i pomysłowy sposób ogrywa motyw podróży w czasie, a jednocześnie opowiada historię społecznego odrzucenia, którego doświadcza żona głównego bohatera i przemyca filozoficzną refleksję na temat przeznaczenia i natury czasu. W rysunku chłód obrazów Edwarda Hoppera i surrealizm.

Jason Aaron - scenariusz, R. M. Guerra - rysunki, „Skalp, tom 1.” - recenzjaJason Aaron – scenariusz, R. M. Guerra – rysunki, „Skalp, tom 1.”, Egmont

Kolejny laureat nagrody Harveya (trzy razy nominowano go również do Eisnera) w naszym zestawieniu po mistrzowsku połączył kryminał noir z elegią dla północnoamerykańskich Indian. To historia Dashiella Złego Konia, który po latach wraca do rodzinnego rezerwatu, by jako agent FBI pod przykrywką rozpracować lokalnego bossa. Naturalizm godny Zoli w portrecie indiańskiego getta i świetna sensacyjna fabuła, a na deser wątki realizmu magicznego związanego z wierzeniami rdzennych Amerykanów.

Brian Wood - scenariusz, Ryan Kelly - rysunki, „Miejsca”Brian Wood – scenariusz, Ryan Kelly – rysunki, „Miejsca”, Wydawnictwo Komiksowe, Prószyński i S-ka

Obyczajowa maksiseria o dziewczynie, która właśnie skończyła studia i w ramach tradycyjnego roku przerwy przed podjęciem ostatecznych życiowych decyzji wyrusza w podróż po USA. Po drodze ima się rozmaitych dorywczych prac, przeżywa kolejne miłości, dokonuje rozrachunku z niełatwym dzieciństwem i coraz bardziej dryfuje w stronę stabilizacji. Połączenie powieści drogi, obyczajowej i bildungsroman w czerni i bieli z doskonałymi portretami oddającymi emocje bohaterów.

Dla miłośników europejskiej kreski w różnych odmianach

Riad Sattouf, „Arab przyszłości, tom. 1” - recenzjaRiad Sattouf, „Arab przyszłości, tom. 1”, Kultura Gniewu

Francuski twórca komiksów o syryjskich korzeniach relacjonuje własne dzieciństwo we Francji, Libii rządzonej przez Muammara Kaddafiego, a wreszcie w Syrii Hafiza al-Asada. Porównania do „Persepolis” i „Mausa” nie są na wyrost, bo mamy tu i opowieść o życiu w totalitarnych reżymach, i rozliczeniowy wątek dotyczący relacji z ojcem. Wszystko podane oryginalną kreską, z psychologiczną głębią, wrażliwością na znaczący szczegół i humorem. A przy okazji traktat o rozdarciu świata arabskiego między modernizacją a rygorystycznymi prawami tradycyjnego islamu. Nagroda w  Angoulême.

Tomasz „Spell” Grządziela, „Przygody Stasia i Złej Nogi” - recenzjaTomasz „Spell” Grządziela, „Przygody Stasia i Złej Nogi”, Kultura Gniewu (Wiek 11+)

Grządziela potwierdza talent w brawurowy sposób. Staś to kilkuletni chłopiec niepełnosprawny od urodzenia, wychowywany w niedostatku przez samotną matkę porzuconą przez ojca tuż po porodzie, gdy okazało się, że jedna z nóg dziecka jest zdeformowana. Historia radzenia sobie z niepełnosprawnością i związanym z nim odrzuceniem za pomocą personifikowania przez chłopca chorej kończyny, która jest jego towarzyszem zabaw i obrończynią w szkolnych starciach,  kłopoty emocjonalne załamanej matki, nie potrafiącej poradzić sobie z miłosnym zawodem i wreszcie finałowa, dramatyczną opowieść o ostatecznej chorobie nogi zostają przetworzone w narrację pozwalającą znieść poczucie straty i dającą nadzieję. Taktowny humor, empatia i psychologiczny weryzm w połączeniu z doskonałym warsztatem rysownika sprawiają, że książkę nie tylko świetnie się czyta i ogląda, ale ma ona również wartość terapeutyczną – niepełnosprawnych wesprze w ich zmaganiach, reszcie lepiej pozwoli ich zrozumieć.

Thomas Bernhard - scenariusz, Mahler - rysunki, „Dawni mistrzowie“rThomas Bernhard – scenariusz, Mahler – rysunki, „Dawni mistrzowie“, Prószyński i S-ka, Wydawnictwo Komiksowe

Komiksowa adaptacja powieści austriackiego pisarza. Charakterystyczny, powściągliwy i nie stroniący od inteligentnej karykatury, styl to doskonałe medium, by uwypuklić główne przesłanie traktatu Bernharda o sztuce i jej bezużyteczności wobec egzystencjalnych dramatów. Mahler umiejętnie dopowiada to, czego pisarz, ze względu na naturę swego medium, dopowiedzieć nie był w stanie. Autonomiczne dzieło komiksowej sztuki i doskonałe wprowadzenie w świat prozy Bernharda.

Marcin Podolec – rysunki, Marcin Kołodzieczyk – scenariusz, „Morze po kolana” - recenzjaMarcin Podolec – rysunki, Marcin Kołodzieczyk – scenariusz, „Morze po kolana”, Wielka Litera

Czołowy przedstawiciel rodzimej komiksowej literatury faktu łączy siły z kronikarzem polskiej prowincji tworząc jej klimatyczny portret i uniwersalny traktat o przegranych. Więcej o komiksie pisaliśmy tutaj: Po sezonie, czyli uwięzieni w Polsce B

Szymon Kaźmierczak, „Przemiana” - recenzjaSzymon Kaźmierczak, „Przemiana”, Wydawnictwo Komiksowe

Hołd złożony dwóm wielkim artystom początków poprzedniego wieku – malarzowi Egonowi Schiele i pisarzowi Franzowi Kafce. Wymyślona historia o śmierci Schielego zlinczowanego za rzekomo pornograficzny charakter twórczości obudowuje kompozycyjną klamrą opowieść o statku, w którego ładowni pasażerowie doznają tajemniczej przemiany, nie bez związku z tą, której doświadczył Gregor Samsa z opowiadania Kafki. Pesymistyczna historia o odrzuceniu artysty przez filisterski motłoch i równie mroczna wizja ludzkiego gatunku i jego przeznaczenia zyskała oprawę graficzną, znakomicie wykorzystującą technikę akwareli, ekspresyjne kadrowanie i grę kolorem.

Swolfs, „Dampierre. Tom 1. Czarny świt, tom 2: Czas zwycięstw” - recenzjaSwolfs, „Dampierre. Tom 1. Czarny świt, tom 2: Czas zwycięstw”, Scream

Zbiorcze wydanie dwówch pierwszych tomów komiksu historycznego z akcją osadzoną w Wandei, w czasach antyrepublikańskiego powstania już po zwycięstwie Rewolucji Francuskiej. Tytułowy bohater, Julian Dampierre, to ubogi młodzieniec, który mimo plebejskiego pochodzenia zdołał nauczyć się pisać i czytać oraz poznał tajniki fechtunku, a teraz walczy w szeregach powstańców, jednocześnie dokonując potajemnej wendety na arystokratach winnych śmierci męża pewnej markizy; nie zabrakło oczywiście wątku miłosnego, bo młodzian musi wybierać między wspomnianą markizą, która wprowadza go w arkana ars amandi, a swoją wcześniejszą miłością. Umiejętnie odświeżone klasyczne motywy powieści płaszcza i szpady wzbogacone o doskonale przedstawione tło historyczne i oddane z pietyzmem realia. Scenariusz ma odpowiednie tempo, a rysunki są szczegółowe i dopracowane. Jedyny mankament stanowi nie do końca szczęśliwie dobrane liternictwo (inne niż w oryginale), do którego na szczęście można się przyzwyczaić.

Dla oczekujących eksperymentu

Weronika Przybylska, „Kawalerka”aWeronika Przybylska, „Kawalerka”, Dwie Siostry (Wiek 7-99)

Pan Józek ma problemy mieszkaniowe – jego kawalerka jest tak mała, że nie mieszczą się tam ani przyjaciele, ani czworonożny pupil, ani ekwipunek niezbędny do pielęgnowania hobby. Gdy wydaje się, że pan Józek będzie musiał znosić niewygody samotnie już do końca życia, odkrywa, że rozwiązanie jego problemu znajduje się bliżej niż mu się wydawało. Ascetyczny styl, świetne operowanie światłem na stronie, idealne wyczucie gestu i pomysłowe wykorzystanie rozkładówek, by oddać ciasnotę garsoniery przyniosła debiutantce nagrodą główną jury na Międzynarodowym Konkursie na projekt ilustrowanej książki dla dzieci Jasnowidze 2014.

Rutu Modan, „Jamilti - recenzjaRutu Modan, „Jamilti”, Kultura Gniewu

Rutu Modan (na koncie Eisner, „Rany wlotowe” i „Zaduszki”) odchodzi trochę od swojej wykwintnej kreski a la Hérge, by dać nam siedem opowieści, których leitmotifem jest rodzina – relacje między jej członkami, tęsknoty, niesnaski i ich wpływ na życie jednostki. Oprócz historii psychologiczno-obyczajowych typowych dla Modan znajdą tu czytelnicy również dwie zabawy z konwencją – parodię kryminału i opowieść niesamowitą; ta ostatnia to historia pewnego chirurga plastycznego, który, utraciwszy ukochaną w dzień oświadczyn, zaczyna kształtować na jej podobieństwo ciała wszystkich swych klientek. Doskonałe panowanie nad krótką formą, ukazywanie emocji, które ma w sobie coś z twórczości Czechowa, poetyckie niedopowiedzenia i humor w połączeniu z biegłością warsztatową dają mistrzowski przykład komiksu psychologicznego.

Dla tych w nostalgicznym nastroju

„Relax. Antologia opowieści obrazkowych”„Relax. Antologia opowieści obrazkowych”, Egmont (Wiek 15+)

Pierwszy wybór prac z kultowego już dziś „Relaxu”, który ukazywał się w latach 1976-1981 i był dla wielu miłośników obrazkowych historii nad Wisłą inicjacją w świat komiksu.

Tomik dobrze oddaje zalety (graficzny kunszt autorów rysunków, różnorodność tematyki i gatunków, doskonały komiks satyryczny) i wady (konieczność spłacania trybutu politycznego poprzez podejmowanie „jedynie słusznych” tematów, takich jak walka komunistycznej partyzantki i nie zawsze dopracowane scenariusze). Dla starszych nostalgiczna podróż w przeszłość, dla młodszych lekcja historii polskiego komiksu.

Dla dzieci (ale starsi też się ucieszą)

Berenika Kołomycka, „Malutki Lisek i Wielki Dzik. Najdalej” - recenzjaBerenika Kołomycka, „Malutki Lisek i Wielki Dzik. Najdalej”, Egmont (Wiek 6+)

Pierwszy tomik tej serii został nagrodzony w konkursie im. Janusza Christy na komiks dla dzieci. W drugiej odsłonie serii autorka wysyła bohaterów w podróż. Opuściwszy bezpieczny pagórek, Lis i Dzik mierzą się z niebezpieczeństwami wyprawy, a jednocześnie oswajają czytelników z niełatwymi emocjami, takimi jak np. egoizm, gdy Lis postanawia uwięzić robaczka świętojańskiego, płosząc tym samym jego towarzyszy i sprowadzając ciemność albo niemożliwe do spełnienia tęsknoty, którym ulega Dzik, pragnący eksplorować morze razem z fokami. Wszystkie rozterki emocjonalne bohaterów zyskują oczywiście kojący finał. Scenariusz w klimacie „Małego Księcia” i akwarelowe, malowane pewną ręką kadry w oddawaniu nastrojów czerpiące z dokonań impresjonistów.

Tomasz Samojlik, „O rety! Przyroda”Tomasz Samojlik, „O rety! Przyroda”, Multico (Wiek 8+)

Samojlik porzuca na chwilę kadrowane opowieści i eksploruje gatunek książek, w których główną rolę grają wielkoformatowe, szczegółowe ilustracje (takie jak „Ulica Czereśniowa” czy „Miasteczko Mamoko”). „O rety! Przyroda” to prezentacja życia roślin i zwierząt z kilku ekosystemów w ciągu czterech pór roku. Kreskówkowe, narysowane w od razu rozpoznawalnym stylu, ilustracje dobrze oddają charakterystyczne cechy bohaterów tomu, a jednocześnie pozwalają bez zgrzytu wprowadzić elementy humoru w postaci drobnych, zabawnych scenek i umieszczonych w komiksowych dymkach wypowiedzi bohaterów (np. niedźwiedź, który zbudował już wystarczająco grubą, by przetrzymać zimowy sen, warstwę tkanki tłuszczowej, mówi do towarzysza: „Najpierw masa, potem rzeźba!”). Do tego obowiązkowe w tego typu książkach zadanie – na każdej planszy trzeba znaleźć wszystkich przedstawicieli danego gatunku.

„Niezła draka, Drapak! Cypel strachu”, Sztybor - scenariusz, Tomasz Kaczkowski - rysunki - recenzja„Niezła draka, Drapak! Cypel strachu”, Sztybor – scenariusz, Tomasz Kaczkowski – rysunki, Egmont (Wiek 10+)

Na koniec komiks z jeszcze jednej serii, która powstała dzięki konkursowi im. Janusza Christy. Kontynuacja przygód antykwariusza, który walczy ze złem w przebraniu kota rozgrywa się w Mieście Naszym zaludnianym przez ludzi i stwory przypominające Muppety. Tym razem bohaterowie mierzą się ze strachem w różnych odmianach, rozwiązując zagadkę porwań dzieci. Szeryf  boi się wszystkiego, na co nie pomaga nawet terapia wstrząsowa w postaci skoków na bungee i wizyt w kinie na filmach grozy, a sam Drapak, szczęśliwie zakochany, obawia się że, gdy znajdzie się sam na sam z sympatią, będzie zmuszony ją pocałować, w czym nie ma wprawy. W warstwie rysunkowej ambitniejsza, autorska kreskówka, w scenariuszu masa odwołań do popkultury i zgrabne odświeżenie klasycznych wątków, a do tego, stanowiący wyróżnik serii komiksowy musical.

PODAJ DALEJ! Facebooktwittergoogle_plusmail
POLUB NAS Facebooktwitter