“Znajomi nieznajomi. Jak ludzie, których nie znasz, mogą Cię zmienić”, Kio Stark, TED Books – recenzja

Znajomi nieznajomi, Kio Stark - TED, psychologia społeczna, recenzja

Antidotum na strach

Kio Stark przekonuje, że rozmowy z nieznajomymi spotkanymi w metrze lub na ulicy bardziej zaspokajają naszą potrzebę intymności, niż kontakty z bliskimi. Dlaczego tak się dzieje? O czym warto pamiętać, kiedy zaczepiamy kogoś, kogo nie znamy i jak robić to bezpiecznie? Na te pytania odpowiada w tomiku „Znajomi nieznajomi”, który stanowi połączenie dziennika badań terenowych, popularnonaukowej książki o psychologii społecznej i poradnika.

Tomik jest częścią serii-córki sławnego na całym świecie cyklu konferencji TED. Mniej lub bardziej znani prelegenci opowiadają w ich czasie o „ideach wartych propagowania”. Byli już wśród nich byli m.in. Michelle Obama, Jamie Oliver, Isabell Allende, Stephen Hawking, Bill Clinton, czy Jane Goodall. Tak jak w wypadku innych pozycji z serii prelekcję można obejrzeć online (Kio Stark – tutaj), a książka poszerza wątki zawarte w prezentacji. W Polsce mogliśmy już czytać m. in. o kolonizacji Marsa, mikrobiomie, a także zapoznać się z urokami matematyki podanymi w sprytnej formie poradnika na temat miłości.

Wspomniana już na początku intymność, możliwa jest dzięki, paradoksalnie większej, szczerości z jaką skłonni jesteśmy odkrywać się przed ludźmi, o których wiemy, że nigdy więcej ich nie spotkamy.

W rozmowach z bliskimi czyhają na nas rozmaite pułapki. Spodziewamy się np., że wiedzą co chcemy powiedzieć i co mamy na myśli. Badania dowodzą, że czasami wystarczy tylko kiwnięcie głową lub spojrzenie obcej osoby, by poczuć się lepiej, nawet jeżeli w tym kontakcie wszystko nie wypadło idealnie.

Ale pozornie nieważne kontakty pozwalają również, jak pisze Kio Stark, przełamywać bariery w kontaktach z ludźmi obcymi nam kulturowo i społecznie. Są treningiem uważności i pozwalają „zauważyć człowieka w świecie komórek”. (Chociaż autorka podpowiada też jak wykorzystać nowe technologie, takie jak np. Chat Roulette. Można było w ten sposób, za pomocą kamerki internetowej, porozmawiać z obcą osobą, mając w każdej chwili możliwość zerwania połączenia. Autorka spotkała w ten sposób programistę z Ukrainy, który połączył się z zupełnie nieznanym sobie Hindusem. Panowie, bez słowa, dotrzymywali sobie towarzystwa przez cały dzień.)

Na poparcie swoich argumentów Kio Stark przytacza szereg współczesnych badań i eksperymentów przeprowadzanych przez znanych psychologów społecznych. Pisze też o własnych doświadczeniach i zasłyszanych opowieściach. Na przykład historii, w której „muśnięcia więzi” doświadczyła dwójka pasażerów metra. Ludzie ci zauważyli się w otwartych drzwiach stojących na stacji naprzeciw siebie wagoników podziemnej kolejki i pozdrowili.

Jak już się rzekło książkę można potraktować też jako poradnik bo autorka doradza jak wybrać dobry i bezpieczny moment na rozmowę z obcym, przestrzega też by nie eksperymentować z kulturami, których się nie zna.

W Stanach Zjednoczonych kontakt wzrokowy jest czymś powszechnym ale w Kanadzie raczej się go unika. Brytyjczycy, choć nie są tak otwarci jak Amerykanie lubią, kiedy ktoś obcy coś powie, w Chinach z kolei panuje zasada, że z nieznajomymi się nie rozmawia

Autorka, powołując się na badania sławnego psychologa społecznego Ervinga Goffmana, formułuje także coś w rodzaju etykiety spotkań w przelocie i rozkłada cały proces na czynniki pierwsze. A w finale dorzuca kilka eksperymentów do wypróbowania w własnym zakresie (nazywa je ekspedycjami).

Stark ma dobre, lekkie pióro i skłonność do efektownych sformułowań. Oprócz już zacytowanych, dorzućmy jeszcze „uliczną intymność”.

A cała jej książka, bez względu na to czy zgadzamy się z autorką, że interakcje ze znajomymi, są „smarem interakcji społecznych”, czy raczej wartościowym uzupełnieniem społecznego i emocjonalnego pejzażu (w czym, między piszącymi ten tekst, pełnej zgody nie ma), to czytelnik książki Stark, przynajmniej przez jakiś czas po lekturze, chętniej podniesie wzrok znad komórki, żeby zobaczyć, czy nie siedzi obok niego ktoś, z kim warto zamienić parę słów.

“Znajomi nieznajomi. Jak ludzie, których nie znasz, mogą cię zmienić”, Kio Stark, Relacja 2019, s. 112

Znajomi nieznajomi, Kio Stark - TED, psychologia społeczna, recenzja

O AUTORCE:

Kio Stark – oprócz niniejszej książki, ma na koncie powieść („Follow Me Down”) i poradnik dotyczący samodzielnej nauki; pracowała również m. in. jako dziennikarka, w branży reklamowej

PODAJ DALEJ! Facebooktwittergoogle_plusmail
POLUB NAS Facebooktwitter

Dodaj komentarz